Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde kamu görevinden ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevine iade edilen binlerce kamu görevlisini yakından ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı. Samsun Bölge İdare Mahkemesi, göreve iade edilen bir öğretmenin, görevden uzak kaldığı dönemdeki tüm mali haklarının faiziyle birlikte ödenmesine hükmetti. Bu karar, özellikle banka promosyonları konusunda emsal teşkil etmesiyle dikkat çekiyor.

Davanın Arka Planı: Hukuka Aykırı İhraç ve Hak Mahrumiyeti

Samsun ilinde görevli bir Türkçe öğretmeni, 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmış ve yaklaşık 5 yıl sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevine iade edilmişti. Öğretmen, görevde olmadığı bu uzun süre boyunca yoksun kaldığı mesleki çalışma faaliyetlerine ilişkin ek ders ücretleri, haftalık zorunlu ek ders ücretleri, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetlerine karşılık ek ders ücretleri, nöbet ücretleri, eğitim-öğretime hazırlık ödeneği, aile ve çocuk yardımları ile banka promosyonları gibi tüm ödemelerin yasal faiziyle ödenmesi talebiyle idareye başvurmuştu. Talebin reddedilmesi üzerine öğretmen, hakkını idari yargıda arama yoluna gitti.

Yargı Süreci ve Bölge İdare Mahkemesi'nin Kararı

İlk olarak Samsun 2. İdare Mahkemesi, ek ders, nöbet, hazırlık ödeneği ve aile-çocuk yardımlarının ödenmesine karar verirken, banka promosyonlarının reddine hükmetmişti. Ancak, tarafların karşılıklı istinaf başvurusu üzerine dosya, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'ne taşındı ve işte bu aşamada emsal niteliğinde bir karar çıktı.

Bölge İdare Mahkemesi, öğretmenin kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı bulunduğunu ve eğer görevde olsaydı tüm bu mali hakları zaten kazanacağını vurguladı. Mahkeme, bu yoksunluğun kendi kusurundan kaynaklanmadığı gerekçesiyle şu tespitleri yaptı:

• Ek Ders ve Nöbet Ücretleri: Fiilî görev koşulu, idarenin haksız işlemine dayalı olarak yerine getirilememiştir. Görevde olsaydı bu görevleri yapacağı varsayılır.
• Eğitim-Öğretime Hazırlık Ödeneği: 657 sayılı DMK Ek 32. madde uyarınca yalnızca görevde olmak yeterlidir, başka bir şart aranmaz.
• Aile ve Çocuk Yardımları: 657 sayılı DMK m.202-203 uyarınca kişisel koşullara bağlı ödemelerdir. Davacının eşi çalışmadığı ve bu dönemde çocuğu doğduğu için hak kazanılmıştır.

Anayasa Mahkemesi Kararıyla Değişen Promosyon Hakları

Kararın en dikkat çekici yönü, banka promosyonları konusundaki önceki içtihadın değiştirilmesi oldu. İlk derece mahkemesince reddedilen promosyon talebi, Bölge İdare Mahkemesi tarafından kabul edildi. Bu değişikliğin temelinde, Anayasa Mahkemesi'nin 12.01.2023 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı yatıyor. AYM, OHAL Komisyonu ile göreve iade edilenlerin "kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı tazminat talep edemeyeceklerine" dair hükmü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmişti.

Bu Anayasa Mahkemesi kararı ışığında, Bölge İdare Mahkemesi, öğretmenin görevde olsaydı promosyonlardan yararlanacağını ve hukuka aykırı ihraç nedeniyle bu ödemelerden yoksun kaldığını belirterek, banka promosyonlarının da ödenmesi gerektiğine hükmetti.

Yasal Faiz Başlangıcı: İdareye Başvuru Tarihi

Mahkeme, tüm mali haklar bakımından yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihi olan 24.12.2021'i esas aldı. Bu tespit, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla uyumlu olarak, idari eylem ve işlemlerden kaynaklı tazmin davalarında başvuru tarihinin faiz başlangıcı olduğu ilkesini bir kez daha pekiştirdi.

Binlerce Kamu Görevlisini İlgilendiren Emsal Karar

Samsun Bölge İdare Mahkemesi'nin bu emsal niteliğindeki kararı, OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilen binlerce kamu görevlisi için büyük önem taşıyor. Karar, hukuka aykırı bir işlemle görevden uzaklaştırılan kamu çalışanlarının, yoksun kaldıkları tüm mali haklarını, banka promosyonları da dahil olmak üzere, faiziyle birlikte talep etme yolunu açmış oldu. Bu gelişme, adalet arayışındaki kamu görevlileri için önemli bir zafer niteliğinde.

Detaylı bilgi ve Danışmanlık için bize ulaşın: bilgi@memurhukuk.com