Ankara 24. İdare Mahkemesi, Adalet Bakanlığı'na bağlı bir sosyoloğun "hizmet gereği" gerekçesiyle başka ile yapılan naklen atanması işlemini iptal ederek, idarenin takdir yetkisi ve naklen atama şartları konusunda önemli bir içtihada imza attı. Karar, kamu personelinin atanmasında disiplin cezalarının tek başına yeterli bir gerekçe olamayacağını ve somut delillerin önemini vurguluyor.

Davanın Konusu ve Talep:

Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’nde görevli bir personel, 2022 yılında Adalet Bakanlığı tarafından ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne naklen atanmıştır. Davacı vekili, bu işlemin cezalandırıcı nitelikte olduğunu, hukuka ve kanunilik ilkesine aykırı düştüğünü, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağdaşmadığını belirterek atama işleminin iptalini talep etmiştir.

Mahkemenin Hukuki Dayanakları:

Mahkeme, kararında özellikle iki temel düzenlemeyi değerlendirdi:

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.76 (Naklen Atama Yetkisi): İdarenin memurları kazanılmış hak aylık dereceleri korunarak farklı görevlere atayabileceğini belirtirken, bu yetkinin kamu yararı, hizmet gerekleri, ölçülülük ve nesnellik ilkelerine uygun kullanılması gerektiğini vurgulamıştır.
• Adalet Bakanlığı Atama–Nakil Yönetmeliği m.29 (Hizmet Gereği Atama): Disiplin soruşturması, olumsuz rapor veya çalışma ortamını bozma gibi somut hallerde memurun yer değiştirme dönemini beklemeden başka bir birime atanabileceğini düzenlemektedir.

Mahkemenin Tespitleri: Somut Gerekçe Eksikliği:

Dava dosyasında davacının geçmişte aldığı disiplin cezaları (uyarma, kınama, aylıktan kesme) bulunmasına rağmen, Mahkeme şu kritik bulgulara ulaştı:

1. Disiplin cezaları, görev yerinde kalmayı imkânsız kılacak ağırlıkta değildir. Cezaların, memurun bulunduğu yerde çalışmasını imkânsız hale getiren bir durum yaratmadığı tespit edildi.
2. Başarısızlık veya verimsizlik somut olarak tespit edilmemiştir. İdarenin "uyum sağlayamadığı," "çalışma ortamını olumsuz etkilediği," "verimli çalışmadığı" yönündeki iddiaları belgelendirilmemiş, ölçülebilir performans değerlendirmeleri sunulmamıştır. Mahkeme, iddiaların soyut kaldığını belirtti.
3. Hizmet gereği atama şartları oluşmamıştır. Davacının "yıprandığı," "çalışma imkânlarını kaybettiği" veya "başarısız olduğu" yönünde somut kanıt bulunmadığı tespit edildi.
4. İdare, takdir yetkisini nesnel gerekçelerle desteklememiştir. Takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; kamu yararı ile hizmet gereklerinin objektif olarak ortaya konulması gerektiği vurgulandı.

Karar ve Önemi:

Ankara 24. İdare Mahkemesi, tüm bu değerlendirmeler sonucunda ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne hizmet gereği atama işlemini hukuka aykırı buldu ve iptaline hükmetti.

Bu karar, kamu personelinin naklen atanmasında idarenin takdir yetkisinin sınırlarını çizerek:

• Disiplin cezalarının tek başına naklen atama için yeterli bir gerekçe olamayacağını,
• Atama işleminin "hizmet gereği" yapıldığı iddiasının somut performans verileri ve objektif delillerle desteklenmesi gerektiğini,
• İdarenin takdir yetkisinin keyfi kullanılamayacağını ve yargı denetimine tabi olduğunu net bir şekilde ortaya koyan emsal niteliğinde bir içtihattır. Bu karar, kamu personel hukukunda idarenin uygulamalarına ışık tutacak önemli bir kilometre taşıdır.