Danıştay 12. Dairesi, güvenlik soruşturmasına dayalı olarak sözleşmesi yenilenmeyen bir sözleşmeli subay hakkında verdiği 20.05.2025 tarihli kararla, idarenin işleminde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetti. Karar, sözleşmeli personelin özlük ve parasal haklarına ilişkin önemli sonuçlar doğurması bakımından dikkat çekiyor.

Güvenlik Soruşturmasına Dayalı Sözleşme Yenilememe İşlemi İptal Edildi

Uyuşmazlık, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan sözleşmeli subayın hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi işleminden kaynaklandı. İdare, güvenlik soruşturması kapsamında elde edilen istihbari nitelikteki bilgilere dayanarak sözleşmenin yenilenmemesine karar verdi. Ancak yapılan yargısal incelemede, bu bilgilerin doğrudan davacının şahsına ilişkin olmadığı, yalnızca yakın akrabasına ait telefon görüşmelerine dayandığı tespit edildi.

Danıştay, kişinin kendisine ait olmayan, somut ve kesinlik taşımayan istihbari notların, tek başına sözleşme yenilememe gibi ağır sonuçlar doğuran bir işleme dayanak oluşturamayacağını açıkça ortaya koydu.

“Takdir Yetkisi Sınırsız Değildir” Vurgusu

Kararda, idarenin sözleşme yenileme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu kabul edilmekle birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı özellikle vurgulandı. Danıştay’a göre;

• Takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda,
• Somut, kişisel ve objektif kriterlere dayanılarak,
• Kişinin mesleki performansı, disiplin durumu ve görev yeterliliği dikkate alınarak kullanılmalıdır.

Bu unsurlar ortaya konulmadan tesis edilen sözleşme yenilememe işlemleri, hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi İptal Kararlarının Bağlayıcılığı Hatırlatıldı

Kararda ayrıca, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin 4045 sayılı Kanun’da yer alan ve kişisel verilere erişimi düzenleyen hükümlerin, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması da belirleyici unsur olarak değerlendirildi.

Danıştay, Anayasa’nın 153. maddesi gereği Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğunu hatırlatarak, iptal edilmiş bir kanun hükmüne dayanılarak elde edilen verilerle tesis edilen işlemlerin hukuka uygun sayılamayacağını açıkça ifade etti.

Yoksun Kalınan Özlük ve Parasal Haklar Faiziyle Ödenecek

Yüksek Mahkeme, sözleşme yenilememe işleminin iptaliyle yetinmeyerek, personelin işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm parasal ve özlük haklarının, dava açma tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine de kesin olarak hükmetti.

Bu yönüyle karar, yalnızca işlemin iptali değil, tam yargı sonuçları bakımından da emsal nitelik taşıyor.

Kararın Önemi: Sözleşmeli Personel İçin Güçlü Bir Emsal

Bu karar;

• Sözleşmeli subay ve astsubaylar,
• Güvenlik soruşturması gerekçesiyle sözleşmesi yenilenmeyen kamu personeli,
• “Akraba bağlantısı” veya soyut istihbari bilgiler gerekçe gösterilerek tesis edilen idari işlemler

bakımından son derece önemli bir yargısal içtihat ortaya koyuyor.

Danıştay’ın bu yaklaşımı, idarelerin güvenlik gerekçesiyle tesis ettiği işlemlerde kişisellik, ölçülülük ve somutluk ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalması gerektiğini bir kez daha net biçimde ortaya koyuyor.