Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, vekil imam-hatiplerin kadroya geçiş sözlü sınavlarına ilişkin verdiği 14 Nisan 2025 tarihli kararıyla, sözlü sınavların yargısal denetimini güçlendiren çok önemli bir içtihada imza attı. Karara göre, sözlü sınavlarda sorular önceden hazırlanmalı, tutanağa bağlanmalı ve her adaya sorulan sorular kayıt altına alınmalıdır.

Uyuşmazlık: Sözlü Sınavların Denetlenebilirliği

Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde vekil imam-hatip olarak görev yapan adayların 7433 sayılı Kanun kapsamında yapılan sözlü sınavlarında, soruların önceden belirlenip belirlenmemesi farklı bölge idare mahkemelerinde çelişkili kararlar doğurdu.

• Bazı mahkemeler, sınav sorularının önceden belirlenmemiş olmasını hukuka aykırı bulurken,
• Bazı mahkemeler ise komisyonun değerlendirmesini yeterli görerek işlemleri hukuka uygun kabul etti.

Bu çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya Danıştay’a taşındı.

Danıştay’ın Hukuki Gerekçesi

Danıştay İDDK; sözlü sınavların objektifliğini ve yargısal denetlenebilirliğini sağlamak amacıyla şu ilkelere dikkat çekti:

• Soruların sınav öncesinde hazırlanarak tutanağa bağlanması gerekir.
• Adaylara sorulan soruların açık şekilde kayıt altına alınması zorunludur.
• Komisyon üyelerince verilen puanların hangi cevaplara istinaden verildiği ayrıntılı olarak gösterilmelidir.

Bu yöntem, liyakate dayalı bir sınav sisteminin temelini oluşturur ve Anayasa’nın 125. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen kariyer ve liyakat ilkelerinin bir gereğidir.

Kurul, yalnızca puan verilmesinin sınavın objektifliğini göstermeye yetmeyeceğini vurguladı.

Diyanet Sözlü Sınavları Açısından Sonuç

Karar, özellikle imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlık kadrolarına geçişte yapılan mülakatlar açısından emsal niteliği taşıyor. Buna göre;

• Diyanet sınav komisyonları, sınav konularını ve sorularını sınavdan önce hazırlamak,
• Soruları adaylara yöneltirken kayıt altına almak,
• Verilen yanıtları puanlamada ayrı ayrı göstermek zorunda olacak.

Yargısal Denetim Güçleniyor

Danıştay’ın bu kararıyla birlikte, mülakat uygulamalarına yargısal denetim açısından net bir çerçeve getirildi. Bu içtihat, kamu personel alımlarında mülakatın keyfî biçimde uygulanmasını önleyici bir rol oynayacak.

Bu karar, yalnızca Diyanet İşleri Başkanlığı sınavlarını değil; tüm kamu kurumlarının sözlü sınavlarını da doğrudan etkileme potansiyeline sahip.